شيمي فيزيک

شيمي فيزيک بخشي از علم شيمي است که در آن، از اصول و قوانين فيزيکي، براي حل مسائل شيميايي استفاده مي‌شود. به عبارت ديگر، هدف از شيمي فيزيك ، فراگيري اصول نظري فيزيک در توجيه پديده‌هاي شيميايي است. براي آشنايي بيشتر با علم شيمي فيزيک، بايد با زير مجموعه‌هاي اين علم آشنا شويم و اهداف اين علم را در دل اين زير مجموعه‌ها بيابيم.

شيمي معدني 

 شاخه بزرگي از علم شيمي است که بطور کلي شامل بررسي، تحليل و تفسير نظريه‌هاي خواص و واکنشهاي تمام عناصر و ترکيبات آنها به غير از ترکيبات آلي مي باشد.به عبارت ديگر مي‌توان چنين اظهار نظر کرد که شيمي معدني کليه موادي را که از جمله ترکيبات کربن نباشند، به استثناي اکسيدهاي کربن و دي‌سولفيد کربن دربرمي‌گيرد.

نانو شيمي

  براي شروع بهتر است تعريفي عام از علم فناوري نانو داشته باشيم. اين فناوري پديده هزاره سوم مي باشد و ورود به اين عرصه اجتناب ناپذير است. در واقع اين زمينه را نمي توان به عنوان رشته جديدي معرفي کرد بلکه رويکردي جديد به کليه علوم و فنون موجود در مقياس نانو است .اگر از ديدگاه شيمي و مهندسي شيمي به فناوري نانو نگريسته شود، مي توان گفت رشته نانو شيمي تقريباً در تمامي علوم و فنون به کار مي رود.به  عبارت ديگر در زمينه هاي مختلفي از جمله سوخت، پليمر، رنگ، ساخت و ساز، پوشاک، دارو، غذا و به طور کلي هر آنچه که به شيمي و مهندسي شيمي مر بوط مي شود، مي توان از مزاياي اين فناوري بهره جست. به طور کلي توجه به کليه علوم و فناوري هاي موجود در مقياس نانو و کار و توليد در اين مقياس براي

فيتوشيمي

فيتوشيمي دانش بررسي و مطالعه تركيبات شيميايي گياهي است. به بيان ديگرمي توان گفت شاخه اي از علم شيمي است كه موضوع آن، مطالعه تركيبات شيميايي گياهان است. از جمله اين تركيبات، متابوليت هاي ثانويه گياهي است. در مفهومي اختصاصي تر، فيتوشيمي با شيمي گياهان دارويي مرتبط است و در طول قرون متمادي بسياري از تركيبات گياهي نقشي اساسي درصنايع داروسازي داشته اند. تكنيك هاي رايج دراين علم عبارتند از: استخراج و جدا سازي، تغليظ، آناليز و تكنيك هاي كروماتوگرافي و الكتروفورزكه در نهايت شناخت فرمولهاي دقيق ساختاري و مسيرهاي بيوسنتزي را امكان پذير مي سازد. شواهد فيتوشيميايي از جمله شواهد و صفات مورد استفاده در طبقه بندي هاي فيلوژنتيكي هستند، به گونه اي كه در گونه هاي داراي قرابت و خويشاوندي با يكديگر، تركيبات مشابهي يافت مي شود اما هميشه نيز اين گونه نيست.

شيمي كاربردي

اين گرايش شامل دروس کاربردي شيمي در صنعت است. اگر چه در گرايش شيمي کاربردي درس‌هاي تئوري شيمي نيز تدريس مي‌شود اما تعداد واحدهاي درس‌هاي کاربردي در اين گرايش بيشتر است و تعداد واحدهاي درس هاي تئوري آن کمتر از شيمي محض است. يک شيميست کاربردي با توجه به اينکه در اصل يک شيميست بوده (متجاوز از 70 درصد دروس مشترک با شيمي محض گذرانده) و در جنب آن با زبان و اصلاحات مهندسي صنعتي و مهندسي آشنايي دارد، دستاوردها و نتايج پژوهش‌هاي شيمي محض را مرور کرده و بخشي از آن‌ها را که کاربردي و قابل پياده شدن در صنعت تشخيص دهد، جدا کرده و در يك الگوي نيمه صنعتي (پايلوت) آزموده و نسبت به امکان اجراي پروژه در اشل صنعتي اظهار نظر مي‌کند. بنابراين، پس از آنکه فرآيند نويني توسط شيميست محض در اشل آزمايشگاهي گزارش شد، مراحل بعدي و رساندن فرآيند به مرز صنعتي يه شيميست کاربردي واگذار مي‌شود. طرحهاي موفق شيميست کاربردي براي پياده شدن در صنعت و طراحي تاسيسات به مهندس شيمي يعني کسي که در اصل يک مهندس است (متجاوز از 70 درصد دروس گذرانده مهندسي بوده) و به طور جنبي با زبان و اصطلاحات شيمي آشنا است، محوّل مي شود. در اين مرحله از کار، موضوع انتقال حرارت و انتقال جرم جزء مشکل ترين بخش پروژه به حساب مي آيد. مواد خام اوليّه بجاي آنکه با دست حمل شوند بوسيله پمپ يا وسايلي نظير آن به راکتور منتقل مي شود. کنترل کيفيت هواي داخل کارخانه بايستي در حد استاندارد هاي تعيين شده توسط مراجع محيط زيست باشد. جمع آوري و دفع ضايعات و محصولات جنبي بدردنخور بايستي مطابق اصول مشخصي انجام گيرد.

زمینه های شغلی:

شيمي از جمله معدود رشته‌هايي است كه فارغ‌التحصيل آن مي‌تواند هميشه مشغول به كار باشد. چون هر كارخانه‌اي كه داير شود، در بخش كنترل كيفيت كالاهاي ساخته شده نياز به يك شيمي‌دان دارد. در تمام صنايع نيز احتياج به فارغ‌التحصيلان شيمي داريم تا مواد اوليه را با توجه به استانداردهاي جهاني بررسي كرده و رد يا قبول كنند. در مقطع ليسانس شيمي داراي دو گرايش محض و كاربردي است. فارغ‌التحصيل شيمي محض در شروع يك فعاليت صنعتي نقش دارد چرا كه او راهكارهاي تئوريك ساخت يك ماده را ارائه مي‌دهد و سپس يك فارغ‌التحصيل شيمي كاربردي و يا مهندس شيمي طراحي نيمه صنعتي ماده مورد نظر را ارائه مي‌دهد.

تخصص هر گرایش:

 

  شيمي آلي

زمينه‌اي است که از ديدگاه تکنولوژي اهميتي فوق‌العاده دارد. شيمي آلي شيمي رنگ و دارو، کاغذ و مرکب، رنگينه‌ها و پلاستيک‌ها، بنزين و لاستيک چرخ است. شيمي آلي، شيمي غذايي است که مي‌خوريم و لباسي است که مي‌پوشيم. از جمله فرصت‌هاي شغلي ممكن مي توان براي افراد متخصص در اين گرايش مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

سنتز ترکيبات آلي: كار درمراكز داروسازي و كمك به سنتز دارو ومواد آرايشي بهداشتي.

طيف سنجي آلي: كار  در آزمايشگاه‌هاي شناسايي مواد شيميايي كنترل كيفي.

صنايع شيمي آلي و پليمر: ارتباط تنگاتنگي بين شيمي آلي و شيمي پليمر وجود دارد. سنتز پليمرهاي جديد، اصلاح ساختار پليمرها به منظور بهبود خواص آن‌ها و ايجاد خواص جديد براي كاربردهاي خاص مي‌تواند انگيزه‌اي براي كارخانجات و مراكز علمي براي استفاده از يك كارشناس ارشد شيمي آلي باشد.

سينتيک و مکانيزم واکنشهاي آلي: بسياري از صنايع فعال شيمي به‌خصوص بخش‌هاي درگير با پترشيمي و نفت شاخه‌اي از شيمي آلي هستند كه با بررسي مكانيسم واكنش‌ها و سنتيك آن‌ها مي‌توان اطلاعات ارزشمندي بدست آورد و براي ساخت كاتاليزورهاي جديد و افزايش سرعت واكنش‌ها و نيز افزايش راندمان توليد از آن‌ها استفاده كرد كه اينهه همه از تخصص‌هاي يك شيمي‌دان آلي است.

بيوشيمي: بيوشيمي بررسي شيمي سيستم‌هاي زيستي است. كه ارتباط تنگاتنگي بين آن و شيمي آلي برقرار است. يكي ديگر از مراكز جذب شيمي دان آلي مي تواند اين مراكز باشد.

شيمي معدني

فارغ التحصيلان رشته شيمي معدني در  مراكز  علمي و پژوهشي مي توانند به  بررسي

كاتاليزورها، شيمي آلي، فلزي ،صنايع معدني ،مطالعات الکتروشيميايي کمپلکس هاي معدني و نانو ذرات بپردازند و نيز در صنايع مختلفي مانند استخراج مواد شيميايي از منابع معدني توليد انواع مواد شوينده ضدعفوني كننده پاك كننده و... مشغول به كار شوند.

شيمي تجزيه

کنترل کيفيت محصول

بيشتر صنايع توليدي نيازمند به توليد با کيفيت يکنواخت هستند. براي کسب اطمينان از برآورده شدن اين نيازمندي مواد اوليه و همچنين محصول نهايي توليد، مورد تجزيه‌هاي شيميايي وسيعي قرار مي‌گيرند.

نمايش و کنترل آلوده کننده‌ها

فلزات سنگين پسمانده‌هاي صنعتي و حشره کشهاي آلي کلردار، دو مشکل کاملا شناخته شده مربوط به ايجاد آلودگي هستند. به منظور ارزيابي چگونگي توزيع و عيار يک آلوده کننده در محيط، به يک روش تجزيه‌اي حساس و صحيح نياز است و در کنترل پسابهاي صنعتي، تجزيه شيميايي روزمره حائز اهميت است.

مطالعات پزشکي و باليني

عيار عناصر و ترکيبات مختلف در مايعات بدن، شاخصهاي مهمي از بي نظمي‌هاي فيزيولوژيکي مي‌باشند. محتوي قند بالا در ادرار که نشانه‌اي از يک حالت ديابتي است و وجود سرب در خون، از شناخته‌ترين مثالها در اين زمينه مي‌باشد. كه همه به تجزيه كيفي و كمي نياز دارند.

عيارگيري

از ديدگاه تجارتي در برخورد با مواد خام نظير سنگهاي معدني، ارزش سنگ معدن، از روي فلز موجود در آن تعيين مي‌شود. اين موضوع مواد با عيار بالا را نيز غالبا شامل مي‌شود؛ بطوري که حتي تفاوت کم در غلظت مي‌تواند از نظر تجاري تاثير قابل ملاحظه‌اي داشته باشد. بنابراين يک روش تجزيه‌اي قابل اعتماد و صحيح از اهميت اساسي برخوردار است.

شيمي فيزيك

در كشور ما بيشتر فرصت‌هاي شغلي شيمي فيزيك در مراكز پژوهشي و علمي است، كه مي‌تواند به تغييرات بسيار مهمي در صنايع مختلف شيمي منجر شود. با بررسي، تعيين سمت و سوي واکنش، تعادل در واكنش هاي شيميايي و تعادلات فازي، تغييرات انرژي، الکتروشيمي و سينتيک شيميايي (Chemical Kinetic)مي‌توان صنايع مختلف شيمي را به سمتي هدايت كرد كه بيشترين سود ممكن را بدست آورد و همچنين از اتلاف انرژي جلوگيري و راندمان توليد محصول را افزايش داد.